Fabiënne Smedinga | Fab-ulous

Systeeminterventies in zorgorganisaties

Teamcoaching door Fabiënne Smedinga | Fab-ulous

Gedoe in teams is zelden een gedragsprobleem. Het is een systeemprobleem.

Overleggen die blijven hangen.
Besluiten die terugkomen.
Onduidelijkheid over wie waarvan is.
Teams die wachten in plaats van handelen.

Veel organisaties noemen het: gebrek aan eigenaarschap.

Maar eigenaarschap ontstaat pas wanneer:

  • doelen scherp zijn

  • rollen en verantwoordelijkheden duidelijk zijn

  • beslisruimte klopt

  • spanning bespreekbaar is

Teams doen precies wat het systeem van hen vraagt.

Overleggen die blijven hangen.
Besluiten die terugkomen.
Onduidelijkheid over wie waarvan is.
Teams die wachten in plaats van handelen.

Veel organisaties noemen het: gebrek aan eigenaarschap.

Maar eigenaarschap ontstaat pas wanneer:

  • doelen scherp zijn

  • rollen en verantwoordelijkheden duidelijk zijn

  • beslisruimte klopt

  • spanning bespreekbaar is

Teams doen precies wat het systeem van hen vraagt.


Herken je dit?

  • Er wordt veel besproken, maar weinig besloten

  • Afspraken vervagen of worden niet nagekomen

  • Irritaties blijven onder de oppervlakte

  • Iedereen is druk, maar het resultaat blijft achter

  • Het woord “eigenaarschap” valt steeds vaker

Dit is geen motivatieprobleem.
Dit is een systeemsignaal.

Onder de oppervlakte spelen vaak:

  • onduidelijke doelen

  • schuivende rollen

  • besluitvorming die blijft hangen

  • verantwoordelijkheid die ongemerkt teruggaat naar boven

  • spanning die wordt vermeden

Zolang dat niet wordt aangepakt, verandert gedrag niet.


Daarom kijk ik niet alleen naar teams, maar naar het geheel

Wanneer er een vraag komt om een team te begeleiden, kijk ik altijd eerst breder:

  • wat gebeurt er in het MT?

  • hoe worden besluiten genomen?

  • waar blijft spanning liggen?

  • en wie draagt nu wat eigenlijk niet van hem of haar is?

Want echte verandering vraagt geen nieuwe afspraken of methodes.
Het vraagt dat zichtbaar wordt wat iedereen al ziet, maar laat liggen.

Pas dan kan samenwerking weer gedragen worden —
boven én beneden.

Eerdere opdrachtgevers

Hoe effectief ben jij als leidinggevende?

Herken jij dit?

Je ziet op tegen het overleg

De agenda is vol, maar echte besluiten blijven uit. Onderwerpen komen terug, afspraken vervagen en het blijft onduidelijk wie waarvan is. Er wordt veel gesproken. Maar te weinig besloten. Na afloop blijft het gevoel hangen: dit kost energie en levert te weinig op.

jij houdt het draaiend

Je probeert overzicht te houden, voortgang te bewaken en duidelijkheid te creëren. Maar in de praktijk merk je dat jij: achter afspraken aan gaat knopen doorhakt als het stilvalt problemen oplost die eigenlijk van het team zijn Teamleden bespreken onderlinge irritaties niet met elkaar, maar komen bij jou. Je werkt steeds harder. Niet mét het team, maar vóór het team.

hier gaat het mis

Dit lijkt een gebrek aan initiatief of eigenaarschap. Maar meestal ligt het ergens anders. Als doelen, rollen en beslisruimte niet helder zijn: wordt iedereen voorzichtig, schuift verantwoordelijkheid omhoog, wordt overleg praten in plaats van besluiten, wordt spanning vermeden. Teams doen precies wat het systeem van hen vraagt. Daarom begint verandering niet bij mensen harder laten werken, maar bij het herstellen van het taaksysteem.

De oplossing

Gelukkig heb ik de oplossing voor jou die al voor meer dan 50 teams en organisaties gewerkt heeft.

Een stappenplan van 4 stappen.  

In de 4 stappen van ZORG werken we aan de basis: helderheid, verantwoordelijkheid, het echte gesprek en afspraken die wél blijven staan.

Wat boven duidelijk is, gaat onder werken

In de zorg kom ik organisaties tegen waar teams eigenaarschap nemen, snel schakelen en elkaar versterken. Waar besluiten duidelijk zijn en verantwoordelijkheid ligt waar die hoort.

Maar ik zie ook het tegenovergestelde.

  • Teams die langs elkaar heen werken.
  • Overleggen waarin veel wordt besproken en weinig besloten.
  • Verantwoordelijkheid die omhoog schuift.
  • Leidinggevenden die trekken en duwen om het draaiend te houden.
  • Onrust, hoog verzuim en energie die weglekt.

Wat daar speelt, is zelden een inzet- of motivatieprobleem.

Het is een systeemvraagstuk.

Door mijn jarenlange ervaring in en met zorgorganisaties heb ik gezien wat het verschil maakt. Organisaties worden sterker wanneer doelen, rollen, besluitvorming en aanspreekbaarheid helder zijn — in alle lagen.

Daarom werk ik met de 4 stappen van ZORG: een praktische aanpak om het taaksysteem te versterken, eigenaarschap terug te brengen en teams weer zelfstandig te laten functioneren.

 
 
Stap 1

Zelfinzicht

Zelfinzicht begint bij zien welk effect jouw gedrag heeft op het team. Waar neem jij over? Waar laat je het liggen? En welk patroon ontstaat daardoor in samenwerking en eigenaarschap?

Stap 2

Organisatie

Pas wanneer doelen, rollen en beslisruimte helder zijn, ontstaat er ruimte voor eigenaarschap. Teams kunnen pas verantwoordelijkheid nemen als duidelijk is wat hun opdracht is, wat van wie is en waar zij zelf over gaan.

Stap 3

Relatie

Samenwerking wordt sterker wanneer teamleden elkaar aanspreken op het werk, verschillen uitspreken en spanning niet vermijden maar onderzoeken. Pas als het echte gesprek gevoerd wordt, kan het team samen verantwoordelijkheid dragen.

Stap 4

Grip houden

Wanneer doelen, rollen en afspraken helder zijn en het team het echte gesprek voert, kan het zelfstandig functioneren. Teams nemen verantwoordelijkheid, houden elkaar scherp en sturen bij wanneer patronen terugkeren. Autonoom werken is geen eindpunt. Het vraagt dat het team blijft kijken naar resultaten, afspraken en samenwerking — en ingrijpt wanneer het weer gaat schuiven.

Veilig werkklimaat | Fabiënne Smedinga | Fab-ulous

Teamboost

Afhankelijk van waar jullie zitten in deze stappen, heb ik een aanbod waarmee ik jullie uiteindelijk naar stap 4 help. Lees verder hierover onder het kopje ‘Diensten

Als leidinggevende heb je naast jouw eigen werkplezier ook te maken met het werkplezier en psychologische veiligheid in jouw teams. Om elkaar als teamleiders in de zorg te ondersteunen en te motiveren, heb ik op LinkedIn een groep opgericht genaamd: Teamboost: haal als leidinggevenden in de zorg meer uit jezelf en je team.

Hier delen we kennis rondom teamdynamiek en wat dat van jou als leidinggevende vraagt.  

Wat zeggen anderen?

We zetten nu bewust de knop op groen

Door dit traject hebben we elkaar als team veel beter leren kennen. Ik snap nu beter waarom collega’s bepaalde dingen doen. We weten nu ook hoe we elkaar kunnen versterken in de dingen doen waar een ieder blij van wordt en energie van krijgt! We zetten nu bewust de knop op groen.

profile-pic
Directeur detacheringsbureau

Een positieve flow in het team

Het stil staan bij de teamsamenwerking en bij waar iedereen energie van krijgt, heeft direct gezorgd voor een positieve flow in het team. We bespreken moeilijke situaties en leren weer van elkaar.

We hebben nog steeds lastige situaties, maar we versterken elkaar nu juist. En het mooie is dat de verwanten ons vroegen wat er gebeurd was, want de sfeer was zoveel gezelliger op de afdeling de laatste tijd! Zo zie je maar dat cliënten ook profiteren van een betere onderlinge samenwerking.

profile-pic
Teamcoördinator in de ouderenzorg

Een beter inzicht opgeleverd in je eigen basis eigenschappen

Fabiënne heeft ons geholpen een teambuilding voor een nieuw samengesteld team. Vaak een onderbelichte stap in samenwerking, elkaar leren kennen, verdiepen in elkaar etc.

Dit heeft een beter inzicht opgeleverd in je eigen basis eigenschappen versus je eigenschappen in je rol in het werk. Daarnaast geeft het inzicht in welke team eigenschappen je in huis hebt en hoe je dit kunt aanvullen op elkaar.
Ontzettend prettige samewerking. Je sloot gemakkelijk bij ons aan en gaf voldoende ruimte voor reflectie, inzichten en het teamproces. Dat maakte het een succesvolle training.

profile-pic
Marieke Osinga

Over Fabiënne

Met mijn 15 jaar ervaring als leidinggevende was ik ervan overtuigd dat ik het zelf moest kunnen oplossen. Alles wat ik probeerde, werkte niet of niet voldoende: positief zijn, luisteren, streng zijn en samen zoeken naar oplossingen. Ik wist niet meer wat ik nog moest doen om hier verandering in te brengen. Maar zo door gaan, was geen optie meer.

Een trainersopleiding rondom het thema energie (Energyfinder) was voor mij dé ommekeer. Daar kreeg ik helder welke stappen ik kon zetten om de samenwerking in mijn teams te verbeteren. En het werkte.
Toen ik vervolgens de verdieping zocht in het systemisch werken met groepen (Systeem interventie methode), ontdekte ik dat het ook belangrijk is om een helder gezamenlijk doel en helderheid rondom rollen en taken te hebben. Daarnaast is het van cruciaal belang om teams te leren effectief met elkaar te communiceren om zo een optimaal resultaat te behalen. Want hoe competent jouw medewerkers stuk voor stuk ook zijn, in de groep spelen er andere dynamieken, die ander gedrag van iedereen vraagt. 

Teamontwikkeling in zorgteams | Fabiënne smedinga |

Nieuwste artikelen

Een gezellig teamoverleg. En dan wordt het stil.

Het overleg begint ontspannen.Koffie en thee staat op tafel. Een grap hier en daar.De sfeer is goed. De mensen zijn betrokken. Het voelt prettig. Totdat…

Dubbele belangen in het MT: de dynamiek die veel zorgorganisaties vertraagt

In bijna elk MT dat ik begeleid, speelt dezelfde stille dynamiek.Mensen komen de vergadering in met twee petten op:die van hun eigen team én die…

Zwijgen kost geld

Het begon onschuldig.Een MT-overleg over tegenvallende financiën.De directeur vraagt: “Wat is ons plan om dit op te vangen?” Er valt een stilte.Dan zegt iemand: “Misschien…
Gratis Masterclass

Hoe zorg ik dat het gedoe in mijn team stopt?

27 maart 2026 9.30 tot 10.30 uur
00
Dagen
00
Uren
00
Min.
00
Sec.
Gratis Masterclass

Hoe stimuleer jij een open en veilig werkklimaat in jouw team?

00
Dagen
00
Uren
00
Min.
00
Sec.